De winterperiode hebben we gebruikt om te reflecteren op de geslaagde editie van vorig jaar, vooruit te kijken en nieuwe plannen te maken. Een daarvan zouden we graag al met jullie delen: na het succes van vorig jaar bieden wij in 2026 meerdere open calls aan. Hier lees je meer
OPEN CALL: De Kloostergangen - METAMORFOSE VAN CAJANUS
OPEN CALL: Gravenzaal - INSTALLATIE, VIDEO, LICHTKUNST
Bij galerie MuijsBoedijn aan de Frankestraat hangen de schilderijen al aan de wanden: werken van de onlangs overleden Frans Strunk. Kleuren lachen de kijker tegemoet. Uit de nalatenschap van Frans worden zaterdag 14 en zondag 15 maart werken verkocht tegen schappelijke prijzen. De opbrengst komt geheel ten goede aan KWF Kankerbestrijding. Laura van de Wijden en Wendy Tjalma geven De Razende Reporter een preview. "Frans zag het liefst dat zijn werken aan de muur komen te hangen, dat mensen er van kunnen genieten."
door Paul Lips
Beeldend kunstenaar Frans Strunk (1945-2025) was een colorist met expressionistische attitude. 'Goed kijken' was zijn motto. En niet enkel precies onderwerpen naschilderen, maar daar je eigen draai aan geven. Frans overleed in december op tachtigjarige leeftijd tijdens een vakantie in Spanje.
Met Wendy Tjalma deelde hij een atelier bij MuijsBoedijn in de Haarlemse Frankestraat. Daar was Frans steevast goedgehumeurd, vol enthousiasme om het penseel ter hand te nemen. De ontelbare werken die Frans naliet zullen niet verstoffen. Zaterdag en zondag is de verkoop.
Echtgenote Laura van der Wijden wijst op het stilleven dat in de etalage hangt. Een stilleven met fruit in een schaal op een tafel, daarachter een vaas met bloemen. "Van zo'n schilderij als dit word ik vrolijk. Frans heeft een tijdlang tijdens zijn 'bomenperiode' met donkere kleuren gewerkt, maar op een gegeven moment kwam er veel meer kleur in. Dat zie je ook op dit tweeluik hier, met die berg op de achtergrond. De berg Monte Sainte-Victoire in de Provence? Dat zou kunnen. We zijn daar in de zomer van het afgelopen jaar nog geweest. Hij heeft die berg ooit als onderwerp voor een van de te schrijven scripties voor Kunstacademie Haarlem genomen. Frans was sowieso heel breed georiënteerd. Hij las heel veel kranten, was overal van op de hoogte. Ook als liefhebber van stijlen in de kunst was hij een veelvraat. Hij liet zich graag beïnvloeden door kunstenaars van wie hij net weer werk in een museum had ontdekt."
Wendy Tjalma: "Kijk, dit landschap met al dat rood, geel, wit en zwart spreekt mij aan. Dat kleurgebruik, met die abstracte twist. Frans was niet bang om te experimenteren met kleuren en lijnen."
Laura: "Frans had niets liever dan dat zijn werk aan de muur komt te hangen. Vandaar dat we hebben besloten om een atelierverkoop met een informeel karakter te houden. De opbrengst is dus voor KWF Kankerbestrijding, omdat Frans uiteindelijk aan kanker is overleden."
Atelierverkoop werken van Frans Strunk bij MuijsBoedijn, zaterdag 14 en zondag 15 maart 2026, Frankestraat 47, Haarlem. Van 10.00 tot 17.00 uur. Gezien de beperkte beschikbaarheid van de werken wordt verwacht dat een deel snel verkocht zal zijn.
De solotentoonstelling 'Personne – (N)iemand)' van Florence Marceau-Lafleur is tot en met zaterdag 7 maart te zien bij Kunst Centrum Haarlem aan de Gedempte Oude Gracht. Haar kunst verkent de grenzen tussen figuratie en abstractie. Te zien zijn tekeningen, installaties en grafische objecten. Florence was in 2024 winnaar van de Joke Breemouer Kunstlijn Prijs, de prijs verbonden aan de jaarlijkse Kunstlijn. De beloning is in de vorm van deze tentoonstelling bij KCH.
Observatie vormt de kern van haar artistieke praktijk. Persoonlijke aantekeningen en opvattingen over kunst alsook de relatie tussen mens en omgeving - zijn in het subtiele oeuvre verwerkt. Je kunt het zien als een zoektocht. In het Frans betekent 'personne' zowel iemand als 'niemand'. Het is niet eenvoudig om de bedoelingen achter deze raadselachtige kunstvoorwerpen – uitgevoerd in wit en zwart - te doorgronden. Intrigerend zijn ze zeker. Tekeningen bestaan uit ontelbare streepjes, (waarbij je je af kunt vragen 'waarom enkel streepjes', want ze kan goed tekenen, zo blijkt na een blik op haar website). Ook zijn er objecten in verschillende vormen. Intrigerend zijn de kijkkastjes met in het atelier gemaakte foto's die een vintage-sfeer uitstralen.
Florence Marceau-Lafleur is content met de tentoonstelling. "De expositie is heel goed verlopen. De ruimte is prachtig. Het was voor mij leerzaam, ik heb veel mensen ontmoet, fijne gesprekken gevoerd, ook met critici en curatoren. Ik vond het ook heel fijn om met kopers te praten. Twee daarvan bleken zelf kunstenaar te zijn. Kunst Centrum Haarlem heeft ook iets aangekocht voor de eigen, blijvende collectie. Ik ben echt superblij met de tentoonstelling, de prijs en de samenwerking met Kunstlijn en Kunst Centrum Haarlem."
Beeldend kunstenaar en Kunstlijn-deelnemer Coby Kluitman is op 29 december jongstleden op 86-jarige leeftijd overleden. Ze wordt omschreven als 'een fijn mens en levenskunstenaar'. Haar werk was associatief, experimenteel en haar enthousiasme groot. Een laatbloeier was ze, betrokken bij het lokale kunstleven, zoals kunstenaarsvereniging De Vishal en Kunst Zij Ons Doel.
Tot op hoge leeftijd nam Coby Kluitman deel aan tentoonstellingen en kunstenaarsinitiatieven. Zoals Place du Tertre (tekenen op locatie), een project van Kunst Zij Ons Doel.
"Coby was altijd heel trouw", vertelt oud-KZOD-voorzitter Ellen Wolff. "Ze wilde steeds graag op de hoogte blijven van alles. En dan deed ze mee. Dan verscheen ze met haar schetsboekjes en houtkool. Haar werk was expressief. Ze tekende nooit exact iets na, maar gaf haar eigen impressie van iets of iemand weer. Ik kon het goed met haar vinden."
De op locatie gemaakte schetsen in houtskool of tekenstift werkte Coby Kluitman uit tot werken in acryl- en olieverf. Haar kunstzinnige basis vormde een avondopleiding aan de Rietveld Academie in de richtingen grafiek en schilderen.
Ellen Wolff: "Coby Kluitman was een leuk mens. Een beetje prettig gestoord. Eigenzinnig en vol humor. Bij haar thuis in de Jacobijnestraat leek het wel een soort doorlopende expositie. Een huis vol kunst en attributen. Niet zoals bij Kees Verwey maar dat scheelde niet veel, haha."
Coby voelde zich betrokken bij De Vishal aan de Grote Markt. Ze was er lid, deed mee aan groepstentoonstellingen en was in het verleden ook actief als vrijwillig baliemedewerker. Tot op het laatst bezocht ze met haar begeleidster De Vishal trouw elke woensdag.
Beeldend kunstenaar Arjan Bosch kende Coby Kluitman al geruime tijd. Tot op het laatst onderhielden ze contact. "Coby wilde er bíj horen, zowel bij De Vishal als bij Kunst Zij Ons Doel. Je kon eigenlijk gewoon niet om haar heen, een markante persoonlijkheid. Ze werd graag bij tentoonstellingen betrokken en je zag haar overal.
In het pand waar Prins Kunstenaarsmaterialen was gevestigd (in de Lange Herenstraat) exposeerde ik in november tijdens de Kunstlijn met Han Prins en Jef Bosman. Daar is ze komen kijken. We zijn soms ook nog bij haar op bezoek gegaan in woonzorgcentrum Meerhoeve in Meerwijk.
Haar manier van werken kun je intuïtief noemen. Als ze mensen tekende of schilderde, probeerde ze iemands karakter te vangen. Altijd met haar onafscheidelijke schetsblokjes. Ze tekende in een wat naïeve stijl. Ze heeft ook mooie geschilderde bloemstillevens gemaakt.
Ik herinner me een moment – jaren geleden – dat ik gedachtenloos over de Grote Markt slenterde. Plotseling schrok ik me rot. Daar zoefde ineens dame op een omafiets langs me heen. Ze fietste kéihard. Dat was Coby. Met haar eigenzinnigheid en humor was ze gewoon typisch Coby. In álles."
Beeldhouwer Joris Verdonkschot is vrijdagavond 14 november onderscheiden met de Joke Breemouer Kunstlijn Prijs. Verdonkschot werd gekozen uit negen genomineerden. De jury was unaniem in haar oordeel over de winnaar. ‘Deze bronzen sculptuur met een sterke fysieke en emotionele aanwezigheid tast de grens af tussen kracht en kwetsbaarheid. Het getuigt van overtuigende materiaalbeheersing en is ambachtelijk gezien van hoog niveau’, aldus de vakjury. De Kinderjury Prijs ging naar Ineke van Eden voor haar werk 'Ik vertrek', een kikker van keramiek. De uitreikingen vonden plaats in een drukbezocht Kunst Centrum Haarlem aan de Gedempte Oude Gracht.
Sinds de verbouwing van het pand wordt de centrale Kunstlijn-tentoonstelling gehouden in de grote ruimte achterin het kunstcentrum, waar tevens meer plaats is om belangstellenden te herbergen. Dat was ook al te merken tijdens de twee Kunstlijnweekenden, waarin veel kunstliefhebbers zich eerst kwamen oriënteren, om vervolgens hun keuze voor de te maken route te bepalen. De Joke Breemouer Kunstlijn Prijs is vernoemd naar de oud-directeur die dertig jaar lang de scepter zwaaide en als adviseur nog steeds betrokken is bij Kunstlijn Haarlem.
De vakjury van de Joke Breemouer Kunstlijn Prijs – bestaande uit Marc de Beyer (directeur Teylers Museum), Susan van ’t Slot (directeur Kunst Centrum Haarlem) en Anne Mul (directeur/curator Nieuwe Vide) – had vorige week al negen uitstekende kunstenaars genomineerd: Jessica Assmann-Zwaanswijk, Pieter Berkhout, Veerle Blaauw, Violaine Chapallaz, Ingrid Donkelaar, Eveline Hardeman, Lies Rollmann, Joris Verdonkschot en Paul van Zijp. Daarnaast was er een eervolle vermelding voor de verfijnde stijl van beeldhouwer Tine Appelman.
Joris Verdonkschot, met het werk met de titel 'Trojan kore II', werd uitgeroepen tot winnaar en ontving een speciale oorkonde uit handen van Joke Breemouer. Daarnaast krijgt hij in de toekomst een solo-tentoontelling bij Kunst Centrum Haarlem. In een persoonlijke noot legde Marc de Beyer uit dat Verdonkschots werk hem speciaal aanspreekt nu er een tentoonstelling in Teylers Museum te zien is onder de titel 'De mannen van Michelangelo'. "Dit heb ik overigens niet mee laten wegen in mijn beoordeling", aldus de directeur, die ook over de andere genomineerden mooie woorden sprak.
Ook de kinderburgemeester van Haarlem, Vera Bolt, had een prachtige speech paraat om de winnaar van de Kinderjury Prijs in het zonnetje te zetten. De maker van de vrolijke kikker in keramiek - Ineke van Eden, was zichtbaar verguld met deze onderscheiding. De meeste kinderen die deelnamen aan de stemming vonden 'Ik vertrek' het allermooist. Ineke krijgt als prijs haar eigen expositie in Het Kleinste Museum van Haarlem, de vitrine van Kunst Centrum Haarlem.
Vervolgens konden de glazen worden geheven en worden nagepraat. Een sfeervol sluitstuk van Kunstlijn 2025.
"Heehee hoojooojooo hee hee wooooooh heeej heej hee hee!!... Het gebeurt weer in m'n kop vandaag!"
Zo ongeveer begint de openingstrack van het album 'Mompelingen' van Elektrik Hannes, dat in 1995 werd uitgebracht ter ere van zijn vijftigste verjaardag. De kreten gaan over in een langzame blues - met improvisaties op de elektrische gitaar zoals enkel Hannes Kuiper dat kon. Hannes Kuiper – begenadigd Haarlems beeldend kunstenaar en muzikant – overleed zaterdag op 79-jarige leeftijd.
door Paul Lips
Wie een schilderij van Hannes Kuiper aanschouwt zal de stijl in een verder leven steevast blijven herkennen. Je zou hem kunnen indelen bij de naïeven of zijn stijl met enige fantasie post-CoBrA kunnen noemen. Eigenlijk valt Hannes Kuiper als kunstenaar niet in één vakje te plaatsen. Heldere kleuren, vrolijke taferelen vol zon en wolken, lieflijke dieren en zachtmoedige mensfiguren bevolken zijn vooral in olieverf uitgevoerde schilderijen. Daarnaast zijn er de ruimtelijke objecten, zoals de vogels bij het Wilsonsplein en het typische Hannes-object bij treinstation Haarlem-Spaarnwoude. Zijn manier van schilderen is tijdloos en niet per definitie gebonden aan de Spaarnestad. Het is vooral de vrije expressie die Hannes in alles wat hij deed tot op het laatst wist vol te houden, in zijn kunst, zijn gedichten en zijn muziek.
Zijn atelier annex 'galerie De Evenaar' aan huis aan de Korte Houtstraat vormde de bakermat voor al die creativiteit, een eigenschap waar ook zijn vrouw Christine Peursum en dochters Marcella en Jorinde mee gezegend zijn. Hannes en Christine namen vele keren deel aan de Kunstlijn, al zullen ze zich niet altijd officieel hebben ingeschreven. Ook daarin kenmerkte zich die hang naar vrijheid. Dochter Marcella deed deze Kunstlijn-editie mee met een prachtige installatie in De Volharding aan de Paul Krugerkade.
Vooral voor Haarlemse muzikanten is Hannes Kuiper een held, icoon of 'legend', zoals we thans zeggen. Zijn onnavolgbare gitaar-erupties staan bij velen in het muzikale geheugen gegrift. Eind jaren zestig zette Kuiper onder de naam Mr. Moses al jongerensociëteit Ekestos aan het Stationsplein op stelten, om vervolgens begin jaren zeventig hoge ogen te gooien op het Loosdrecht Jazzconcours. Onder allerlei namen en in allerlei bezettingen trad Hannes Kuiper op bij vrijplaatsen, festivals, wijkcentra of ateliers. Voor de 'gewone' popcentra was zijn muziek te experimenteel en teveel 'noise'.
Het boek 'Hannes' dat bij zijn vijftigste verjaardag samen met het album 'Mompelingen' werd uitgebracht (gepresenteerd in het Patronaat in 1995) geeft een mooi beeld van de vrije kunstenaar die Hannes voor altijd in het collectieve Haarlemse geheugen zal innemen. Drijvende kracht achter het project (met een speciaal in oplage uitgegeven Hannes-koffer vol origineel werk) was de Haarlemse journalist Peter Bruyn met een heel team van Haarlemse kunstenaars, fotografen, vormgevers en geluidstechnici.
Toen Hannes in 2015 de leeftijd van 70 jaar bereikte werd dat eveneens gevierd in het Patronaat met een groot feest waar allerlei regionale muzikanten acte de presence gaven en een Hannes-cover speelden, zoals 'Als ik kijk naar de TV' of 'Grote Rooie Auto'. Ook de meester zelf verscheen ten tonele met zijn blauw-witte gitaar.
Hannes Kuiper zal voortleven in de herinnering als één van de meest iconische Haarlemmers ooit. Tot besluit een gedicht van Hannes: