41 jaar Kunstlijn: nieuwe artistieke metamorfosen op komst

41 jaar Kunstlijn: nieuwe artistieke metamorfosen op komst

We kennen het allemaal: terugverlangen naar de tijd dat we met natte haartjes op de bank televisie mochten kijken op zaterdagavond. Die tijd is definitief voorbij. Alles is veranderd. Soms gruwelijk, zoals in ver-van-mijn-bed-oorlogen waar we niet in betrokken willen raken. Hoezeer de mens tijdens het levenspad pogingen onderneemt dingen te bestendigen, er zullen zich altijd onverwachte gebeurtenissen voordoen. In relaties, in de werkomgeving, in de vertrouwde leefomgeving. Niet in de laatste plaats in de wereld van de kunst.

Het ene moment is een stroming trendy, het volgende moment staat een nieuwe generatie klaar om de fakkel over te nemen.
Zoals de abstract-expressionisten begin jaren zestig van de vorige eeuw bijkans werden weggevaagd door de opkomende beweging van de pop-art.

In de klassieke oudheid waren allerlei goden in staat om mensen te veranderen in dieren of monsters. Ovidius beschreef het.
De onovertroffen Peter Vos vervaardigde ontelbare weergaloze tekeningen van metamorfosen, vastgelegd in een omvangrijk boekwerk.

Het thema ‘metamorfose’ kan een kunstenaar ook voor een dilemma plaatsen. Zou je steevast kunst moeten blijven maken in jouw herkenbare stijl, of zou je jezelf moeten uitdagen om nieuwe kunstzinnige horizonten te verkennen.

Radicale koersverandering kan immers minder populaire (verkoopbare) kunst opleveren.
Maar stelt u zich eens voor dat Vincent van Gogh zijn leven lang donkere boerenschilderijen was blijven maken en nimmer naar het zuidelijke licht zou zijn afgereisd.

Of dat Piet Mondriaan was blijven hangen in het schilderen van landschapjes in het gebied rond Amsterdam of het Zeeuwse Domburg.
Stel u voor dat Marina Abramović een positie binnen de communistische partij had geambieerd in plaats van uit te groeien tot de legendarische performance-artiest die zij uiteindelijk is geworden.

Het is een natuurlijke neiging van de mens om te kiezen voor het bekende, het vertrouwde. Het is te hopen dat de deelnemende kunstenaars de metamorfose durven aan te gaan door zo nu en dan artistiek buiten de lijntjes te kleuren. Hopelijk durft u zich als bezoekend publiek eveneens te laten uitdagen. Tijd voor een metamorfose.

 

Paul Lips

‘De enige zekerheid is verandering’ in het Provinciehuis

‘De enige zekerheid is verandering’ in het Provinciehuis

Elk kunstwerk is een gestold tijdsbeeld. Dat is het uitgangspunt bij de groepstentoonstelling in het Provinciehuis, samengesteld door gastcurator Anne Mul.

“Kijken is een kunst en wat helpt is dat je de tijd neemt, inzoomt op details zodat je verhalen erachter ontdekt. Wat die verhalen precies zijn, hangt af van jouw identiteit en verwachtingen”, vertelt Anne Mul. Verandering is de enige constante, dat is het thema van deze groepstentoonstelling.

Wat zie je bijvoorbeeld bij het ‘lichaamswerk’ van fotograaf Eva Fatima Zain van der Horst? Zij ‘beeldhouwt’ het vrouwelijke lichaam door de nadruk te leggen op vormen. “Ik bepaal wat wordt geopenbaard en wat verborgen blijft. Maar wat je precies ziet is aan de beschouwer”, zegt ze er zelf over.

Elk kunstwerk is hier een uitdaging. Net als scheppen is ook kijken een proces. Het gaat niet om een oordeel, maar om wat iets met je doet. In zijn werk is het eigen lichaam van Soek Zwamborn vaak onderwerp. Handig want dat is er altijd! En ja, dan gaat het vanzelf ook over identiteit. Immers, alles komt neer op de vraag: Wie ben ik? Zo ook zijn werk ‘jas’ dat op zijn lijf is gemaakt en - nadat hij erop getekend en geborduurd heeft - voor een deel is weggeknipt. Staat dat wat over is soms symbool voor de kwetsbare mens, die wij in feite allemaal zijn...?
Ook de kunstenaars Ester Venema, Roos van Unen en Marianne Hotske Hamersma nemen deel aan deze tentoonstelling.

Groepstentoonstelling ‘De enige zekerheid is verandering’ // ‘The only constant is change’ in het Provinciehuis Noord-Holland (Paviljoen Welgelegen), Dreef 3, Haarlem.

Geopend zaterdag 7 november van 11.00 tot 17.00 uur en zondag 8 november van 12.00 tot 17.00 uur.
Opening zaterdag 7 november om 11.00 uur (Statenzaal).
De tentoonstelling is van 23 oktober tot en met 8 januari 2027 op werkdagen te bezichtigen van 9.00 tot 17.00 uur.

Willem Brand
Foto: ‘Ode to tactility’, Eva Fatima Zain van der Horst

Metamorfose in De Kloostergangen: ‘Een kwestie van kijken’ 

Metamorfose in De Kloostergangen: ‘Een kwestie van kijken’ 

In De Kloostergangen van het stadhuis exposeren Norbert Wille, Maurice Ploem, Henk Zwanenburg en Lizan van Dijk. Vier kunstenaars van wie het werk wordt gekenmerkt door verandering. De ene keer radicaal, de andere keer geleidelijk. In de gangen waar zich in lang vervlogen tijden monniken ophielden maar waar thans stadsbestuurders hun weg vinden vullen de wanden en vitrines zich tijdens de Kunstlijn met bijzondere werken.

Curator Norbert Wille: “Eigenlijk is iedere kunstenaar onderhevig aan een metamorfose – en is zelf ook degene die de metamorfose in werking stelt. Een wit, maagdelijk doek waarop ook maar één lijn wordt aangebracht kan – indien door de juiste persoon – op het juiste moment in tijd de metamorfose ondergaan. Van waardeloos nietszeggend naar een alom gewaardeerd, onbetaalbaar object. Ook de maker ondergaat (als het goed is) een metamorfose, zoals een rups verandert in een vlinder of zoals een made transformeert in een vlieg. Soms is de metamorfose duidelijk zichtbaar. Vaak is het een kwestie van langer kijken en je als toeschouwer iets verder verdiepen in de kunstenaar.”

Het werk van Maurice Ploem ontwikkelt zich doorlopend waarbij sfeervolle geïsoleerde voorwerpen in spaarzame kleuren momenteel het hoofdmotief vormen. Lizan van Dijk is bekend van haar impressies van perrons waar treinen af en aan rijden, maar verdiept zich ook in een kleurrijke insectenwereld. Het werk van Henk Zwanenburg kenmerkt zich door voertuigen in landschappen, maar recent verdiept hij zich ook in verdwijnende gletsjers en de rauwe industrie aan het Noordzeekanaal. Norbert Wille daagt zichzelf uit door de ene keer concrete kunst te maken en zich vervolgens te storten op ‘schreeuwende mannen’. Speciaal voor deze tentoonstelling heeft Norbert Wille een geheime kunstzinnige verrassing in petto.

Kunstlijn-tentoonstelling in De Kloostergangen, Stadhuis 2, Haarlem.
Opening vrijdagmiddag 6 november 16.00 uur.
Geopend op zaterdag 7 en zondag 8 november van 11.00 tot 17.00 uur.

Paul Lips

Emma van Goor wijst op vervolgingen van vroeger en nu

Emma van Goor wijst op vervolgingen van vroeger en nu

Interdisciplinair kunstenaar Emma van Goor (haar kunstenaarsnaam is emma van goor in kleine letters) exposeert in De Gravenzaal van het Stadhuis aan de Grote Markt. Een onafhankelijke jury koos haar werk na de open call eerder dit jaar. “Een gave plek”, noemt ze de trouwzaal.

De Haarlemse studeerde Crossmedia Design aan de AKI (ArtEZ) en werkt als kunstenaar, curator en community-organiser. Haar werk draait onder meer om identiteit, vrouwengeschiedenis, ritueel en gemeenschap. Ze gebruikt verschillende vormen, waaronder installatie, fotografie, textiel, keramiek, video en literatuur.

Voor haar tentoonstelling onderzoekt Van Goor de overeenkomsten tussen de vervolging van heksen en die van queers en vrouwen. “Het is al eeuwen gaande: het demoniseren van bepaalde groepen om ze te vervolgen en uit de samenleving te weren. Dat patroon zie ik nu opnieuw.”

Tentoonstelling emma van goor, De Gravenzaal, Stadhuis, Grote Markt 2, Haarlem.
Zaterdag 7 en zondag 8 november, 11.00-17.00 uur.

De Gravenzaal is voor haar extra betekenisvol omdat het stadhuis symbool staat voor macht en bestuur. “Ik zoek de vergeten verhalen.” Haar onderzoek naar heksenvervolgingen werd onder meer geïnspireerd door boeken als Caliban and the Witch van Silvia Federici en Witchcraft and the Gay Counterculture van Arthur Evans.

Voor de tentoonstelling maakt ze een altaarstuk als eerbetoon aan in Haarlem vervolgde heksen en queer-personen. Het werk bestaat uit houten panelen. Met dit kunstwerk legt ze verbindingen tussen oude en hedendaagse kwesties.

 

Paul Lips
Foto: Nora Vrba

 

Open Call: reus Cajanus krijgt eigentijds jasje in De Kloostergangen

Open Call: reus Cajanus krijgt eigentijds jasje in De Kloostergangen

Het enorme schilderij van de reus Cajanus dat achterin hangt in De Kloostergangen van het stadhuis is het uitgangspunt voor de open call die Kunstlijn Haarlem dit voorjaar uitriep. Geef Cajanus een sterke eigentijdse metamorfose - was de oproep. Een onafhankelijke jury kende de eer toe aan fotografe Freddie van Koningsveld. Zij komt met een foto van een ‘Cajanus’ gehuld in een kostuum van afvalmaterialen.

Daniel Cajanus was 2,64 meter lang en leed aan ‘gigantisme’. Hij werd in 1704 geboren in het stadje Paltamo in (Zweeds-) Finland. Hij werkte in diverse Europese landen als soldaat en lijfwacht en stelde zichzelf ten toon voor geld. Cajanus vestigde zich in 1745 in Haarlem waar hij populair was en gedichten publiceerde. Hij woonde in het Proveniershof aan de Grote Houtstraat en overleed in 1749 op 46-jarige leeftijd.

Freddie van Koningsveld: “Toen ik over de open call voor De Kloostergangen las had ik een flash-moment. Mijn foto van die figuur in dat ‘kostuum van vervuiling’ past perfect. Hij kijkt keizerlijk en lijkt wel trots op zijn vervuiling. Het beeld is tekenend voor hoe de samenleving er momenteel uitziet. Eerlijk gezegd had ik nooit gedacht dat ik zou worden uitgekozen. Ik was stomverbaasd.”

Freddie van Koningsveld werkt in series. Dat gebeurt steevast in de eigen Photo Space aan Leidsestraat 78. Daar heeft ze samen met partner Bert ook een eigen studio, waar analoog wordt gefotografeerd. “Ik ben geïnteresseerd in mensen. Wat gebeurt er binnenin en wat is nou de tegenstelling tussen ‘hoe je eruit ziet’ en hoe je van binnen bent. Ik heb een idee in mijn hoofd, daar ga ik veel over lezen, uitspraken verzamelen. Dan ben ik nog niet met de camera bezig. Op een gegeven moment komt alles samen en dan weet ik wat ik moet doen. Dan heb ik het.”

‘Cajanus’ in De Kloostergangen, Stadhuis 2, Haarlem.
Geopend zaterdag 7 en zondag 8 november van 11.00 tot 17.00 uur.

Werk van Freddie van Koningsveld en Bert Boon: Foto Space, Leidsestraat 78, Haarlem.
Geopend zaterdag 7 en zondag 8 november van 11.00 tot 17.00 uur.
Ook geopend zaterdag 14 en zondag 15 november van 11.00 tot 17.00 uur.

Paul Lips
Foto: Nora Vrba

‘Ik verwacht een bruisend weekend bij Plein1’

‘Ik verwacht een bruisend weekend bij Plein1’

De Kunstlijn heeft er een nieuwe locatie bij in Heemstede. Plein1 aan het Julianaplein is een multifunctionele accommodatie waar werk, zorg, welzijn en cultuur samenkomen. Ook geschikt voor de KinderKunstlijn. “Ik hoop dat kunstenaars en kinderen elkaar inspireren”, vertelt programmacoördinator Caroline Kloppenburg.

Zeven kunstenaars exposeren het eerste weekend van de Kunstlijn bij Plein1. Ze zijn door Caroline gevraagd werk te tonen dat eveneens kinderen aanspreekt. “Interactie met kinderen vind ik belangrijk. Jong kan leren van oud, maar oud ook van jong. Het is voor kunstenaars interessant om te ontdekken hoe kinderen naar kunst kijken. Ik hoop op een wisselwerking.”

Sinds kort is de coördinator tevens kunst- en cultuurcoach voor de gemeente Heemstede. “Ik hou van verbinden en organiseren. Het leek me goed om aan te haken bij de Kunstlijn én de KinderKunstlijn. Ik wil kinderen van hun telefoons af hebben en nieuwe dingen laten ervaren. Kunst kijken en maken is een mooi begin.”

Alle zeven kunstenaars hebben een opdracht voor kinderen bedacht. “Maak je eigen kunstwerk in klei, teken een droomhuis of ontwerp een mozaïek, er is van alles te doen. De KinderKunstlijn is een fijn initiatief georganiseerd vanuit een groot evenement dat al lang bestaat. We vinden het prettig om hier nu ook aan mee te doen. De stichting Sterk Bloemendaal Heemstede organiseert in het weekend ook de hele dag door workshops voor kinderen.”

Deelnemende kunstenaars zijn Frans Klous, Anouk Rosenhart, Kees Juffermans, Marja van Bezu, Marleen Dalhuijsen, Peter Mulder en Daan Berkhof. “Alle exposanten zijn enorm enthousiast. Iedereen heeft er zin in.”

Meta van der Meijden, Foto: Nora Vrba

Locatie: Plein1, Julianaplein 1, Heemstede.
Geopend: 7 en 8 november van 9.00 tot 17.30 uur.